{"fr": "<p>les opportunit&eacute;s du march&eacute; offertes par ses transformations. En ce du d&eacute;but du XXIe si&egrave;cle, elle int&egrave;gre d&eacute;sormais les enjeux environnementaux, la conscience citoyenne et la culture. Pr&eacute;cis&eacute;ment, certaines d&rsquo;entre elles, pr&eacute;occup&eacute;es par leur positionnement, ont per&ccedil;u dans l&rsquo;art un vecteur de communication gr&acirc;ce auquel elles peuvent s&rsquo;inscrire dans des horizons nouveaux. Ainsi, les relations entre l&rsquo;art et l&rsquo;entreprise se sont d&eacute;velopp&eacute;es et sp&eacute;cialis&eacute;es sous diff&eacute;rentes formes : collection, fondation, m&eacute;c&eacute;nat, philanthropie, partenariat, commande sp&eacute;cifique&hellip;</p>\r\n<p>Chaque collection d&rsquo;entreprise a sa propre histoire mais le plus souvent, la d&eacute;marche de cr&eacute;ation d&rsquo;une collection &eacute;mane de la volont&eacute; d&rsquo;un dirigeant. Aussi, le devenir de ces collections, &agrave; moins qu&rsquo;elles ne soient organis&eacute;es en fondation, n&rsquo;est jamais acquis. Elles sont susceptibles d&rsquo;&ecirc;tre vendues au gr&eacute; d&rsquo;un changement de direction ou d&rsquo;une fluctuation &eacute;conomique. Si ces collections sont souvent consid&eacute;r&eacute;es par le public comme des fonds d&rsquo;investissement, on observe que leur ambition est assez &eacute;loign&eacute;e de la finance ou du marketing. Elles sont avant tout un vecteur de communication interne et externe des valeurs d&eacute;fendues par l&rsquo;entreprise.</p>\r\n<h2>Un vecteur f&eacute;d&eacute;rateur</h2>\r\n<p>Le Groupe Lhoist, premier producteur mondial de chaux et de dolomie, s&rsquo;est constitu&eacute;, depuis trente ans, une importante collection d&rsquo;art contemporain dont les axes sont la photographie et la sculpture. L&rsquo;art fait partie int&eacute;grante de la strat&eacute;gie globale &agrave; long terme de l&rsquo;entreprise dans laquelle l&rsquo;humain a une place centrale. Si la richesse et la cr&eacute;ativit&eacute; qui &eacute;manent de la diversit&eacute; des trente nationalit&eacute;s employ&eacute;es de par le monde par le groupe sont des facteurs de richesse, il &eacute;tait important de f&eacute;d&eacute;rer les diff&eacute;rences autour de valeurs communes, valeurs qui sont ici explicitement v&eacute;hicul&eacute;es par la collection. L&rsquo;art permet de regarder le monde d&rsquo;une fa&ccedil;on diff&eacute;rente, il stimule la cr&eacute;ativit&eacute; et l&rsquo;innovation pour &ecirc;tre un acteur du progr&egrave;s. Ainsi, les collaborateurs c&ocirc;toient chaque jour les &oelig;uvres de la collection install&eacute;es dans les espaces communs de l&rsquo;entreprise. Ils sont &eacute;galement invit&eacute;s &agrave; choisir une &oelig;uvre pour leur espace de travail propre.</p>\r\n<h2>Une vitrine nationale</h2>\r\n<p>Certaines entreprises misent sur le patrimoine artistique national. C&rsquo;est le cas de la Banque Nationale de Belgique qui d&eacute;fend la sc&egrave;ne artistique contemporaine belge en acqu&eacute;rant, depuis 1972, des &oelig;uvres d&rsquo;artistes belges ou vivant en Belgique. Disposant de plus de 1.800 &oelig;uvres, la Banque Nationale s&rsquo;engage &agrave; promouvoir la cr&eacute;ation artistique belge en pr&ecirc;tant r&eacute;guli&egrave;rement des &oelig;uvres de sa collection pour des expositions tant en Belgique qu&rsquo;&agrave; l&rsquo;&eacute;tranger.</p>\r\n<h2>La fondation d&rsquo;entreprise</h2>\r\n<p>En France, la politique de m&eacute;c&eacute;nat de la maison Herm&egrave;s s&rsquo;est institutionnalis&eacute;e en 2008, sous l&rsquo;impulsion de son directeur artistique Pierre-Alexis Dumas, par la cr&eacute;ation de la Fondation d&rsquo;Entreprise Herm&egrave;s. Avec la vocation de &laquo; construire le monde d&rsquo;aujourd&rsquo;hui et inventer celui de demain &raquo;, la Fondation agit dans les domaines de la cr&eacute;ation, de l&rsquo;&eacute;ducation et de l&rsquo;environnement selon deux grands axes: savoir-faire et cr&eacute;ation et, savoir-faire et transmission. La culture et l&rsquo;art y tiennent une place pr&eacute;pond&eacute;rante. Ainsi, des artistes connus ou &eacute;mergents sont invit&eacute;s &agrave; cr&eacute;er une &oelig;uvre in-situ pour un des six espaces d&rsquo;exposition &ndash; comme &laquo; La Verri&egrave;re &raquo; &agrave; Bruxelles &ndash; ou encore &agrave; r&eacute;sider au sein m&ecirc;me des ateliers pour y r&eacute;aliser une &oelig;uvre en b&eacute;n&eacute;ficiant du savoir-faire des artisans. Le retour de ces actions de m&eacute;c&eacute;nat n&rsquo;a bien entendu aucun objectif financier mais l&rsquo;entreprise se trouve enrichie sur le plan humain. En f&eacute;vrier 2009, la Fondation d&rsquo;Entreprise Herm&egrave;s a &eacute;t&eacute; nomm&eacute;e Grand M&eacute;c&egrave;ne par l&rsquo;Etat fran&ccedil;ais pour son soutien &agrave; la cr&eacute;ation contemporaine, &agrave; la pr&eacute;servation et &agrave; la transmission des m&eacute;tiers d&rsquo;art.</p>\r\n<h2>Passer commande aux artistes</h2>\r\n<p>Cr&eacute;&eacute;e en 1984 sur une suggestion de l&rsquo;artiste C&eacute;sar, et install&eacute;e dix ans plus tard &agrave; Paris dans un b&acirc;timent de verre et de m&eacute;tal r&eacute;alis&eacute; par Jean Nouvel, la Fondation Cartier promeut et soutient l&rsquo;art contemporain international. Elle organise des expositions et des &eacute;v&eacute;nements culturels d&rsquo;envergure mais se distingue surtout par les commandes r&eacute;guli&egrave;res qu&rsquo;elle passe aux artistes. Ainsi, la Fondation Cartier permet aux artistes de r&eacute;aliser une &oelig;uvre, une s&eacute;rie d&rsquo;&oelig;uvres ou une exposition tout enti&egrave;re, dans les domaines aussi vari&eacute;s que la photographie ou la sculpture monumentale. La collection, quant &agrave; elle, compte plus de 1.000 &oelig;uvres qui sont r&eacute;guli&egrave;rement montr&eacute;es au public dans l&rsquo;espace du Boulevard Raspail ou &agrave; l&rsquo;&eacute;tranger.</p>\r\n<p>La Belgique compte de tr&egrave;s riches collections d&rsquo;entreprise mais celles-ci ne sont pas ou peu ouvertes au public. De fait, elles n&rsquo;ont pas vocation de mus&eacute;e et les b&acirc;timents qui les abritent ne sont pas adapt&eacute;s pour recevoir le public. N&eacute;anmoins, les pouvoirs politiques se penchent sur la question de la visibilit&eacute; des collections d&rsquo;entreprises publiques et d&rsquo;organismes d&rsquo;int&eacute;r&ecirc;t public. Le projet vise &agrave; demander &agrave; ces entreprises de r&eacute;aliser un inventaire de leur patrimoine artistique et culturel et d&rsquo;en assurer la visibilit&eacute; au public par des partenariats avec des mus&eacute;es ou en organisant des expositions.</p>", "nl": "<p>De slimme onderneming luistert naar de wereld, anticipeert op haar veranderingen en grijpt de marktopportuniteiten die ontstaan door haar evolutie. In het begin van de eenentwintigste eeuw heeft ze aandacht voor de milieu-uitdagingen, het burgerbewustzijn en cultuur. Sommige bedrijven die begaan zijn met hun positionering, zien in kunst een communicatievector die hen toelaat om nieuwe horizonten te verkennen. Zo zijn de kunst en de bedrijfswereld naar elkaar toegegroeid en dit komt op verschillende manieren tot uiting: verzamelingen, stichtingen, mecenaten, liefdadigheid, partnerschappen, specifieke bestellingen, enz.</p>\r\n<p>Elke bedrijfscollectie heeft haar eigen geschiedenis, maar meestal vloeit de totstandkoming van een verzameling voort uit de wil van een bedrijfsleider. Tenzij ze in een stichting worden ondergebracht, is de toekomst van deze collecties echter nooit zeker. Ze kunnen worden verkocht naar aanleiding van een directiewissel of een economische schommeling. Hoewel het publiek deze verzamelingen vaak als beleggingsfondsen beschouwt, moet men vaststellen dat ze geen financieel of marketingdoel beogen, maar in de eerste plaats functioneren als interne en externe communicatievector van de waarden die de onderneming uitdraagt.</p>\r\n<h2>Een verenigende vector</h2>\r\n<p>De Lhoist Group, de grootste producent van kalk en dolomiet wereldwijd, heeft in dertig jaar tijd een belangrijke collectie hedendaagse kunst opgebouwd waarvan de pijlers fotografie en beeldhouwkunst zijn. Kunst maakt integraal deel uit van de globale bedrijfsstrategie op lange termijn, waarin de mens centraal staat. De rijkdom en de creativiteit die voortvloeien uit de diversiteit van de dertig verschillende nationaliteiten die wereldwijd door de groep worden tewerkgesteld, zijn zeer kostbare factoren voor de groep. Toch vond ze het eveneens belangrijk om de verschillen te verenigen rond gemeenschappelijke waarden, die door de collectie uitdrukkelijk tot uiting worden gebracht. Kunst laat toe om de wereld door een andere bril te zien. Ze stimuleert de creativiteit en de innovatie met als doel mee te werken aan de vooruitgang. Zo komen de medewerkers dagelijks in aanraking met de werken van de collectie, die zich in de gemeenschappelijke ruimten van de onderneming bevinden. Ze worden eveneens uitgenodigd om een werk te kiezen om hun persoonlijke werkruimte te verfraaien.</p>\r\n<h2>Een nationale vitrine</h2>\r\n<p>Sommige bedrijven richten zich op het nationale kunstpatrimonium. Zo promoot de Nationale Bank van Belgi&euml; (NBB) de Belgische hedendaagse kunst door sinds 1972 werken aan te kopen van Belgische of in Belgi&euml; verblijvende kunstenaars. De NBB, die ondertussen meer dan 1.800 werken bezit, engageert zich om de Belgische artistieke creatie te verspreiden door regelmatig werken van haar collectie uit te lenen voor tentoonstellingen in binnen- en buitenland.</p>\r\n<h2>De bedrijfsstichting</h2>\r\n<p>In Frankrijk heeft het huis Herm&egrave;s in 2008, onder impuls van zijn artistiek directeur Pierre-Alexis Dumas, een mecenaatbeleid ingevoerd door de oprichting van de Fondation d&rsquo;Entreprise Herm&egrave;s. Onder het motto &laquo; Bouwen aan de wereld van vandaag en die van morgen uitvinden &raquo; is de stichting actief op het vlak van creatie, onderwijs en milieu, waarbij ze zich op twee grote pijlers baseert: knowhow-creatie en knowhow-overdracht. Kunst en cultuur spelen hierin een belangrijke rol. Zo worden bekende en opkomende kunstenaars uitgenodigd om een werk te cre&euml;ren voor &eacute;&eacute;n van de zes tentoonstellingsruimten &ndash; zoals &laquo; La Verri&egrave;re &raquo; in Brussel &ndash; of om in de ateliers zelf te verblijven teneinde er een werk te cre&euml;ren waarbij de knowhow van de ambachtslieden wordt benut. Het mecenaat heeft uiteraard geen financieel doel, maar het bedrijf wordt er op menselijk vlak wel rijker van. In februari 2009 werd de Fondation d&rsquo;Entreprise Herm&egrave;s door de Franse Staat uitgeroepen tot &ldquo;Grand M&eacute;c&egrave;ne&rdquo; voor haar steun aan de hedendaagse kunst en aan de instandhouding en overdracht van kunstberoepen.</p>\r\n<h2>Kunst op bestelling</h2>\r\n<p>De Fondation Cartier, die internationale hedendaagse kunst promoot en steunt, werd in 1984 opgericht op aanstichten van kunstenaar C&eacute;sar. Tien jaar later werd de stichting in Parijs ondergebracht in een door Jean Nouvel ontworpen gebouw van glas en metaal. Ze organiseert grote tentoonstellingen en culturele evenementen, maar onderscheidt zich vooral door regelmatig bestellingen bij kunstenaars te plaatsen. Op die manier biedt de Fondation Cartier kunstenaars de mogelijkheid om een werk, een reeks werken of een volledige tentoonstelling te cre&euml;ren in de meest uiteenlopende domeinen, zoals fotografie of monumentale beeldhouwwerken. Haar verzameling telt ondertussen meer dan 1.000 werken, die regelmatig aan het publiek worden tentoongesteld in de ruimte van de Boulevard Raspail en in het buitenland.</p>\r\n<p>Hoewel Belgi&euml; erg rijke bedrijfscollecties telt, worden ze zelden of nooit aan het publiek getoond. De bedrijven hebben immers niet de bedoeling om voor musea door te gaan en de gebouwen waarin de werken zijn ondergebracht, zijn niet aangepast om het grote publiek te ontvangen. Toch buigt de politieke macht zich over de kwestie van de zichtbaarheid van verzamelingen van overheidsbedrijven en instellingen van openbaar nut. Het plan bestaat erin om aan deze bedrijven te vragen een inventaris op te maken van hun culturele en kunstpatrimonium en ervoor te zorgen dat dit zichtbaar is voor het publiek door partnerships met musea of door tentoonstellingen te organiseren.</p>"}